10 november 2019

2 Makkabeeën 7, 1-2. 9-14 - Psalm 17 - 2 Thessalonicenzen 2, 16 - 3, 5 - Lukas 20, 27 - 38

Dankbaarheid, bidden en liefde

Het verhaal van de marteling van de gelovige Joden is een verhaal van alle tijden. Onder ons zijn er ook mensen die iets dergelijks hebben meegemaakt. Daarom wil ik niet te veel nadruk leggen op die verschrikkelijke martelingen op de zeven zonen van die moeder, zoals die nog steeds plaatsvinden. Aan het einde van dit inge¬korte verhaal staat: “Hiermee is genoeg gezegd over de offermaaltijden en de buitensporige wreedheden.” Tot zevenmaal toe werd beschreven hoe de broers op aansporing van hun moeder trouw bleven aan de voorschriften van de wet. We denken wellicht aan de beelden van de oorlogen, van de Wereldoorlog, van de vervolgingen, van de strijd tegen IS in Syrië, de ellende van de Rohinya-moslims. Toch gaat het daar niet alleen om.
Het getal zeven doet meteen denken aan de zeven scheppingsdagen, de zeven dagen van de week als overzichtelijke eenheid. Zeven is een menselijke maat. Op deze manier is dit verhaal meer dan een verslag van wreedheden. Het is een loflied op al die mensen van toen en de eeuwen door, tot nu toe, in alle religies, een loflied voor degenen die het eigen geweten en de eigen trouw aan Gods Woord hoger achten dan het meegaan met de cultuur van de onderdrukkers. U kent nog wel die psalm die gezongen werd een jaar of twintig geleden door Boney M: At The Rivers Of Babylon, there we sat down, en daar huilden we als we aan Jerusalem dachten. De verdrukkers vroegen ons grijnzend: Kom, zing ons een vrolijk liedje van jouw stad. Jerusalem, de stad van mijn liefde, zover weg, als ik jou vergeet, moge dan mijn tong aan mijn verhemelte kleven, moge mijn hand verdorren.
We hoeven dus niet per se te denken aan oorlogssituaties. Dit verhaal van die wreedheden brengt eigenlijk de vraag naar voren: hoe trouw zijn wij aan onze idealen en principes, hoe trouw zijn wij aan ons levensproject en aan ons eigen leven. Het gaat dus eigenlijk gewoon om welke daden hechten we aan onze woorden.
Juist in onze tijd is geloven en het doen wat je gelooft nodig. Velen weten niet meer waarin ze moeten of kunnen geloven. Ze hebben door hun hekel aan de verschijningsvorm van de kerk deze afgeschreven. Maar daarmee hebben ze ook de taal van het gebed weggedaan. Ik was eens in een ziekenhuis en ik bad met een patiënt. De man ernaast lag met veel aandacht te luisteren en vroeg daarna of hij mij kon spreken. Hij zei: Ik werk in de haven, hard en zwaar werk. Ik heb nooit gebeden, ook thuis vroeger niet, ik ken dat niet. Ik ga morgen naar huis Zou je me dat nou niet effe kunnen leren?” Niet alleen geloven is nodig, ook de woorden die erbij horen, het kunnen bidden met je eigen woorden. En als je geen eigen woorden kunt vinden, dan heb je nog altijd het Wees gegroet Maria en het Onze Vader.
Om te kunnen geloven en te doen wat je gelooft, heb je dus een taal nodig waarin je aan anderen of aan jezelf vertelt wat voor jou belangrijk is. Niet alleen de taal van gebed, zoals ik zojuist zei, maar ook de taal om te kunnen vertellen wat er in je leeft. Ik heb het idee dat de taal van de kerk een soort geheimtaal is, waardoor je niet precies weet wat er gezegd wordt. Dan heb ik het over woorden zoals verlossing, zon¬denval, deemoed, het bloed van het lam, witte kleren schoonwassen in het bloed. Zo kan ik wel doorgaan. Hoe moeten we datgene wat en waarin we geloven, doorgeven of erover spreken? We hebben woorden nodig en beelden die ons de weg wijzen. In de bijbel staan veel van verhalen die wegwijzers zijn.
Het gruwelijke verhaal van de zeven broers en hun moeder gaat over geloof en het geloof doen. Maar ook over het vertellen waarom en wat je doet. Ik kom terug op het bidden. Een gebed kan precies aangeven wat je verlangt, wat belangrijk is in je leven, kan een verbinding maken tussen jou en iemand met wie je samen bidt. Bidden in moeilijke tijden is niet eenvoudig. Bidden is het afsmeken van Gods aanwezigheid en zijn handelen tegen machten en krachten die ons eronder willen krijgen. Geloven en bidden is dus een zaak van overleven, leven of niet leven.
Bidden, liefde en dankbaarheid, ook voor gruwelen die wij misschien meegemaakt hebben, dat zijn drie sleutelwoorden.
We kunnen het volhouden samen met anderen en tegen de stroom in, tegen het onbegrip van anderen in. Dat leren we in deze viering van de eucharistie, deze dankbaarheid. We mogen dankbaar zijn en liefdevol, we kunnen dat aan jongeren leren, met onze eigen woorden, gewoon thuis of onderweg of op school of waar dan ook. Ik zie zoveel enthousiasme bij jonge mensen dat het jammer is dat ze geen weet hebben van de rijkdommen die onder de kerkelijke gebruiken en taal verscholen liggen. Als je het aandurft een gebed uit te spreken dat uit je hart komt, dan maak je anderen stil. Ik wens u een gezegende zondag. Amen.


Naar www.kapucijnen.com

Preken in 2019

2019
voor een lijst van preken klik door naar
Lijst van preken

Preken uit andere jaren


2018
Bidden (komt nog)