14 juli 2019 2019

Deuteronomium 30,10-14 - Psalm 68 - Kolossenzen 1, 15-20 - Lukas 10, 25-37

Bruggen slaan
Het is soms verwarrend wanneer we woorden horen uit de verhalen van de bijbel, die bij ons weerstand opwekken. In ons eerste verhaal werd gesproken over de geboden van God. Dan zou je de indruk kunnen krijgen dat het gaat over een God die ons dingen oplegt en zo de verhouding bepaalt van: God is hoog en wij zijn laag, God is de Heer en wij zijn de knechten, heel afstandelijk.
Maar als we een iets andere vertaling zouden horen, klinkt het heel anders. De geboden zijn eigenlijk richtlijnen, een programma waarin je wordt uitgenodigd om mee te doen. Klinkt het dan niet anders? Het programma van God is niet veraf, is niet moeilijk, het is binnen handbereik. God doet ons een uitnodiging, en wij zijn vrij om erop in te gaan. Geloven is niet een plicht, het programma van God is een uitnodiging en een verlokking. Het schetst een toekomst waarheen we mogen gaan. De stem van God klinkt vertrouwd, het aanbod is niet vreemd, maar het ligt eigenlijk al in ons verborgen, totdat we er gehoor aan geven. We hebben geweten van Gods stem, in ons geweten horen we een stem die uitnodigt om het goede te doen, samen met anderen.
Het lijkt alsof er vandaag door de lezingen een stroom energie gaat op een manier die vreugde geeft. De boodschap is vol vreugde en enthousiasme.
Dat enthousiasme hoor ik ook in het verhaal; van de barmhartige Samaritaan. In verschillende landen is Samaritaan de naam voor hulpdiensten zoals ambulance. Maar we weten ook dat het eigenlijk in Jezusí tijd en scheldwoord was. In de streek Samaria woonden vreemden die door de Perzische bezetters enkele eeuwen terug daar waren geplaatst om het land te bewerken. Het waren vijanden. Ze bekogelden reizigers die naar Jerusalem op weg waren, met stenen. Maar het verhaal van de barmhartige Samaritaan is zo sterk, en zo bekend en ingedaald in onze herinnering, dat die vijandschap eigenlijk uit ons collectieve geheugen is gewist.
Is dat niet apart? Dat we door iemand als goed te beschouwen, over vijandschap heen kunnen stappen? Dat we de waardering van iemand kunnen veranderen als we met liefde aan hem of haar denken? Is dat niet een mooie mogelijkheid en een prachtige uitnodiging om dit heel bewust toe te passen op allerlei mensen, die we eigenlijk niet mogen, misschien alleen omdat ons vooroordeel ze al veroordeeld heeft. Er is voldoende vijandschap aanwezig in onze wereld. Ik hoef ze allemaal niet op te noemen. Maar wij hebben door het verhaal van Jezus een mogelijkheid om vijandschap om te zetten in bewondering of minstens in een toenadering. Er bestaan splijtende krachten, ook in de politiek en in ons eigen leven, die mensen tegen elkaar opzetten. Wij kunnen daaraan ontsnappen door onze vijanden te bezien en te beluisteren met een liefdevol oog en oor en met een wil om het goede te zien. Dat geldt ook voor tante X of oom Y, voor een zoon of partner of buren: wij hebben de mogelijkheid om te ontsnappen aan vetes, racisme en vooroordelen.
Maar ook simpeler: wanneer je nu met een goed gevoel terugdenkt aan een moeilijke gebeurtenis, zal die gebeurtenis makkelijker te dragen worden. Doe dat zelf maar. Is dat gemakkelijk? Nee, maar het is een uitnodiging, zoals ik al zei. Het is een uitnodiging om in de menslievende wereld van God binnen te gaan. Daarin mag je zelf er zijn zoals je bent en zoals je eigenlijk wilt zijn.

Een laatste trek van Jezus die ik in dit verhaal lees, is dat hij niet moeilijk doet. Jezus heef geen theorieŽn die je niet kunt vatten, maar hij vertelt een verhaal en zegt daarna: Ga naar huis en důe het ook maar.
In dit verhaal komen veel personen voor. Ik ben benieuwd bij wie u zich het meeste thuis voelt: bij Jezus de verteller, bij de Schriftgeleerde, of bij de Samaritaan, de reiziger die overvallen wordt, de leviet, de priester, de ezel, de herbergier, de rovers? Wie heeft het meest uw aandacht getrokken? Als je zelf ooit overvallen bent, ervaar je dit verhaal anders dan wanneer je nooit zoiets hebt meegemaakt. Als je zelf vaak moet kiezen tussen verschillende taken en soms de verkeerde keuze maakt, dan luister je anders dan wanneer je die situatie niet kent. Misschien is het hier ook wel zo dat je om iemand te begrijpen, je eerst 5 kilometer in zijn schoenen moet gelopen hebben. Aandacht geven aan de juiste mensen is soms niet eenvoudig, luisteren naar de jongeren, ook in de kerk, met hun eigen muziek en gewoonten en idealisme, is heel erg nodig, maar ook moeilijk als we daarvoor iets van ons eigen leefpatroon moeten opgeven.
Het gaat vandaag dus over het overbruggen van verschillen, van verschillende culturen en mensen, en vooral over de uitnodiging van God om te luisteren naar zijn woord van vrede dat in ons ligt te wachten, totdat wij het de kans geven om uitgesproken te worden.
Ik wens u een mooie vakantietijd toe, gemoedsrust in regen en in zonneschijn, en een wens dat wij iemand blij kunnen maken met onze woorden van verzoening en vrede.
Een gezegende zondag!


Naar www.kapucijnen.com

Preken in 2019

2019
21 april, Pasen
Zesde zondag van Pasen
Zevende zondag van Pasen
Pinksteren
Drie-eenheid
Sacramentsdag
13de zondag C
15de zondag C 20ste zondag C

Preken uit andere jaren


2018
Bidden (komt nog)