16 juni 2019, Drie-eenheid

Spreuken 8, 22-31 - Psalm 8 - Romeinen 5, 1 - 5 - Johannes 16, 12 - 15
Drie-eenheid



Beelden
In deze twee maanden mei en juni zijn er teveel bijzondere dagen. We hadden na Pasen in april 1 mei als dag van de arbeid, 4 en 5 mei de dodenherdenking en de bevrijding, de dag van de secretaresse en de dag van de verpleging, daarna Hemelvaart en Pinksteren, plus moederdag en nu vaderdag. Is dat niet te veel van het goede?
Na Hemelvaart werden wij ons ervan bewust dat wij niet naar de hemel moeten staren om te zien wat er niet te zien is, maar dat we op aarde leven, hier en nu en dan. Met Pinksteren vorige week stonden we klaar om iets of liefst veel van de Geest te ontvangen, geestdriftig te worden en enthousiast. En nu is het de zondag van de Drie-eenheid of Drievuldigheid. Wat er nog komt is de Sacramentsdag en ga zo maar door.
Toch zijn al die herdenkingszondagen een beeld van wat er eigenlijk continu, altijd door aan het gebeuren is. We vieren Pasen omdat er in ons een kracht van weerstand tegen de dood en verdrukking is gewekt die we mogen koesteren. Dat geldt ook voor de andere dagen: de arbeid, de Verpleging, de secretaressen, Hemelvaart, Pinksteren, moederdag en Vaderdag, het zijn allemaal elementen die we elke dag van ons leven tegenkomen. Zondag na zondag nemen we een van die aspecten eruit, belichten het en beseffen weer dat we er elke dag mee te maken hebben, en laten het weer in de ruimte onder het dagelijkse leven zakken. Het blijft bestaan, en het is altijd onder handbereik, en vandaag is er weer een ander aspect aan de beurt.
Het gaat bij alles om wie is God, waar is God te vinden en hoe laat ik God toe in mijn leven. Er staat in de Tien Geboden: Gij zult geen gesneden beeld maken van God. Dat wil zeggen: je moet niet een stuk hout of steen nemen, een beitel en een hamer en er een beeld van maken dat je aanbidt, geen ijzer smelten en er een beeld of een auto van maken en die aanbidden, geen vlees nemen en er een mens – een man of een vrouw- van maken en die aanbidden. Er is maar één God.
Zo een ‘beeld’ maken is een soort ontkenning van God. Maar, een beeld maken in je geest, dat is een natuurlijk proces, dat gaat vanzelf, wij kunnen niet anders. Ook daar is dat beeld een beeld van mij, en als ik een beeld van God maak dan is dat niet God, maar mijn beeld. God is veel groter dan het beeld dat ik me van God maak. En als we om God heen zouden kunnen lopen, dan zien we telkens een ander aspect van deze allesdoordringende God. Uit de duizenden beelden van God zijn er drie overgeleverd, die wij samenvatten onder de naam Drie-eenheid of Drievuldigheid. Wij maken vaak het kruisteken, en belijden de naam van God die is Vader, Zoon en Heilige Geest. Deze tezamen zijn de drie grote namen van God. Vanuit de overheersende mannenmaatschappij in de meeste landen, historie en culturen, is dit een vanzelfsprekende benaming. Jezus als persoon was ook immers een man. Maar het feit dat we nu Moederdag en Vaderdag beide hebben, betekent dat onze maatschappij andere gevoeligheden heeft. Het is vanzelfsprekend dat deze mannelijke aanduidingen vragen om een vrouwelijke aanvulling, die wij dan hebben gevonden in Maria.
Als u bij u zelf nagaat, welk beeld u van God hebt, waarop kom je dan uit? Er is een grote verscheidenheid, God als trooster, als hulp, als redden, als degenen die vergeeft, als rechter, als herder, als broer en nog veel meer. En allemaal zijn ze juist: maar zij zijn niet God, maar de betekenis van God voor ons.
Soms kost het moeite om God in welke vorm dan ook binnen te laten. U weet dat in het oude Jodendom er wijze mannen waren met leerlingen. Een van die rabbi’s vroeg zijn leerlingen: “Waar is God?” Zij antwoordden hem: “God is overal.” “Nou,” zei de rabbi, “God is overal waar men hem binnenlaat.”
Dat kon wel eens het belangrijkste zijn. Soms verbinden we met de mannelijke term God de vader, de scheppingskracht, en met de zoon, het doorzettingsvermogen van de mens, en met de geest: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtheid en ingetogenheid.
De vooronderstelling is bij al die beelden van God, dat het gaat over een relatie met gewone mensen en dieren, met iemand, over een gemeenschap, een groep, een parochie, een gezin een samenzijn. Wij kunnen zo goed als God zijn, maar altijd voor íemand, die we helpen, die we een troost bieden in naam van God. We kunnen uit naam van God, Vader, Zoon of Geest, vriendelijk zijn, omdat je een mens tegenkomt tegen wie je vriendelijk of hatelijk kunt zijn. Liefde, omdat je iemand lief kunt vinden of een kwal. En trouw, omdat je aan iemand trouw kunt zijn of ontrouw. En natuurlijk, je kunt ook voor jezelf lief zijn, aan jezelf trouw en vriendelijk voor jezelf. Dit feest van God de alomvattende, is een uitnodiging voor iedereen, niet alleen gelovigen, maar voor elke mens, om niet zo kinderachtig te denken in veroordelingen van jezelf of van anderen, maar juist in positieve zin elkaar, God en jezelf te waarderen. Er zijn helaas mensen genoeg, en vooral jongeren, die zichzelf niet goed genoeg vinden. Je bent goed genoeg voor anderen en voor jezelf.
Het lijkt op een feest waarop je een ballon laat opstijgen en je schrijft eerst een briefje om eraan te hangen: “Ik vind je lief, vind jij mij ook lief?” maar je streept het door en schrijft: “Ik vind je lief, ook al vind je mij niet lief.” Dan maakt het niet uit of die ballon aankomt bij een vriend, een onbekende of je vijand of bij iemand die je echt niet mag of iemand die je beledigd heeft of bestolen of die je niet meer opzoekt.
Het gaat over het vuur dat ons verwarmt en kracht geeft. En het maakt niet uit of we deze God Vader, Zoon of Geest noemen, dat zijn maar beelden: het gaat om onze aanvaarding van het goddelijke in ons eigen leven. God, Vader, Zoon en Geest, is daar waar men God binnenlaat.
Dat is een brandend vuur in ons dragen, de wereld en de schepping willen bewaren, dat is geloof hebben in de toekomst en opstanding, dat is werkelijk geloven dat God – ook al zien we hem niet – er is voor ons.
Moge het vuur van de Geest, de kracht van God de Vader en Moeder, het uithoudings¬vermogen van de Zoon of Dochter ons vergezellen op onze tocht. God is niemands bezit, niet van de kerk, niet van welke stroming dan ook, is niet te vangen in een dogma of een theologische uitspraak. Wij mogen genieten van het vuur dat wij zelf hebben en van het enthousiasme dat uit onze ogen straalt. Ik kijk u aan en ik zie verschillende ogen, ook ogen met verdriet en angst, maar vandaag vooral ogen met vuur die zich door niets laten weerhouden om de duisternis w*eacute;g te vagen en te vullen met het licht, en de schepping te behouden die ons zo prachtig in handen is gegeven.
Ik wens u een mooie Vaderdag, voor u die een vader bent of een vader hebt! Amen.


Naar www.kapucijnen.com

Preken in 2019

2019
21 april, Pasen
Zesde zondag van Pasen
Zevende zondag van Pasen
Pinksteren
Drie-eenheid

Preken uit andere jaren


2018
Bidden