Allerzielen, Vreemde dood, Vrede: Franciscus, november 2007

Meditatie

Ga naar november 1, november 2, november 3, of november 4

Eerste week van november 2007
Allerzielen: herdenking van onze overledenen
Waterval, Niagara

Vreemde dood.
Dagelijks worden we ermee geconfronteerd in onze omgeving en het zal wel. Maar als het aan je eigen bestaan komt, wordt het anders, ofschoon we weten dat wij die hier zitten over honderd jaar allemaal van de aardbodem zijn verdwenen.
Wat moeten we met de dood?
Dood is dood!, zeggen veel mensen. Misschien zit daar iets in. We zijn immers een klein schakeltje in de keten van de mensengeschiedenis die toch blijft doordenderen in de verdere toekomst die na ons komt?
Je hoort ook mensen zeggen: je kunt kletsen wat je wilt, maar er is meer tussen hemel en aarde. En dan komen heel sterke verhalen.
Ook bijna-dood-ervaringen liegen er niet om. Zij die het ervaren hebben zijn niet meer bang voor de dood. Zelf staat het zweet op mijn voorhoofd als ik aan mijn eigen dood denk.
Toch wensen we onze overleden dierbaren het eeuwig geluk toe. Alle culturen met hun cultus rondom dodenverering doen dat. Dat het goed gaat met onze overledenen, is de wens voor iedere dode die we lief hebben gehad. We creëren een paradijs, een hemel, het summum van genot en welbevinden. Maar zo gauw we het concretiseren, worden we benauwd: met miljarden en miljarden, alle overleden mensenkinderen van alle voorbije eeuwen en de eeuwen die nog komen bij elkaar zitten. Je moet er niet aan denken.
Wat is het aanschouwen van God?
Als God bestaat: dat aanschouwen moet ontiegelijk saai zijn en hoe moet dat? Wezens zonder lichaam, zonder zintuigen - die zijn immers vergaan tot as,- zoals ook alle herinneringen die zijn vastgelegd in een materie van de hersens vergaan zijn? En alle engelenkoren die God lof toezingen? Wat moeten we ons daarbij voorstellen?
Eeuwigheid noemen we de tijd na de dood. Dit is een tijdsaanduiding, maar tijd bestaat niet meer. De aardse wetten en wetmatigheden van ons stoffelijk lichaam zijn weg. Geen tijd, geen hoogte, geen diepte, geen breedte.
Misschien is het nog het beste uit te drukken met het woord 'punt';. Een wiskundeterm waarin geen afmetingen van tijd, hoogte, breedte meer bestaan.
Wat gebeurt er als iemand sterft? Eerst kun je het lichaam nog kussen en aaien en voel je de warmte.
Het verkilt, het lichaam wordt koud.
Wat gaat eruit? Warmte, energie, adem, de geest. Misschien keert die terug naar de oerenergie, de oeradem, oergeest, die we Jahweh, Allah of God noemen? Maar bij het woord god hebben we zoveel goden gemaakt als er mensen zijn. Ieder heeft zijn of haar god. Je levensverhaal misschien?
Toch staan we in een christelijke context. Dat wil niet zeggen of je kerkelijk bent of God van het kruis afbidt, of tot een of andere christelijke kerk behoort. We geloven allemaal wel in christelijke waarden en normen!
En alles ademt naar een toekomst die niet uitzichtloos is. Dat christelijk geloof is een verrijzenisverhaal.
Hoe kun je dat christelijk geloof verstaan?
Niet dat je wordt aangeraakt met een toverstokje, maar met het gevoel van: je bent dood en je leeft?
De inspirator van ons christelijk denken, die Man van Nazareth, Jezus de Messias, zegt: "Ik ben de verrijzenis en het leven; wie gelooft in mij, zal leven, ook al is ben je dood. Geloof je dat?"
Ja, geloven we dat?
Geloven we dat?
Moeilijk.
Hopen misschien bedoeld?
Hopen dat we niet tegen een muur aanlopen. Dat we opgetild worden in, ja, waarin? Geen oog heeft het gezien en geen oor heeft het gehoord.
Als God dan bestaat, wat ik af en toe - soms heel even - ervaar, zou hij of zij ons dan veroordelen? Geen God van de wraak, geen God van vergelding. Veel zonden zijn gemaakt door de kerk. Uit macht? We weten zelf donders goed als we verkeerd doen. Daar hebben we geen priester of paus voor nodig.
Er wordt gezegd dat God ons 'kent', ons zitten en ons staan, onze diepste gedachten. Hij weet waarom we dit of dat doen. Kijkt in het diepst van ons hart, meer dan we zelf zouden kunnen. Dat is een enorme troost: weten dat iedere mens kostbaar is in de ogen van God.
Ik denk ook wel eens: als er een hel en een vagevuur of verdoemenis bestaat, is er voor mij geen God meer. Dat lijkt op mensen bang maken. Een mens voelt donders goed wat hij verkeerd doet, en wat zijn goede kanten zijn. Dat zit in ons ingebakken. God is liefde en waar liefde is, daar is God.
God, de barmhartige. De naam die God krijgt van mensen en die mij het meest boeit is de prachtige naam: de barmhartige.
Barmhartige. Barm: dat is de baarmoeder, de moederschoot.
Dat we verzinken in het oergevoel van veilig geborgen zijn en teruggekeerd zijn in de schoot van de schepping en de schepper. Zo iets.
De troost dat God mannelijk en vrouwelijk is en niet een kerel met een lange baard op een troon, om te oordelen levenden en doden!
Misschien is het: zijn in de diepste stilte wat we hier af en toe ervaren in de stilte van de liefde of in een natuurgebied, dat ons overweldigt.
Ik weet het niet, want geen oog heeft het gezien en geen oor heeft het gehoord.
Rogier 't Hoen

Tweede week van november 2007
Vrede: gebed uit rond 1900, toegeschreven aan Franciscus
Franciscusbeeld door Gomes

Almachtige, maak mij tot een instrument van uw vrede
Laat mij waar haat is, liefde brengen
waar onrecht is: vergeving;
waar wanhoop is: hoop
waar twijfel is: geloof
waar duisternis is: licht
waar droefheid is: vreugde.
Goddelijke Bron
geef dat ik
evenzeer zoek te troosten als getroost te worden
te begrijpen als begrepen te worden
te beminnen als bemind te worden.
Immers, we ontvangen wanneer we geven,
we worden vergeven als wij vergeven,
we leven wanneer wij sterven, en wel voor eeuwig.

Moge de vrede van God, van de Eeuwige Geest,
de maker van de Aarde, de Geven van Leven,
de Bron van al wat bestaat,
onze Moeder en Vader,
met ons zijn
vandaag en alle dagen van ons leven.
Amen.
[Zie ook http://weprayforpeace.org/]

Derde week van november 2007
Pandgang

Het woord 'pandgang'is alleen bekend aan wie ooit in een klooster is geweest. Het is de gang die loopt om het vierkante middenstuk van een klooster.
Het is het deel waar mensen druk lopen van de ene kant naar de andere kant.
Het is ook het deel van een klooster waar in de stille uren mensen langzaam lopen, stap voor stap, geloof en ongeloof herkauwend, de stukken van psalmen overwegend, mediterend over het leven, verleden, heden en toekomst.
Pandgang kerkhof

In de kapucijnenkloosters kijk je vanuit de pandgang naar de binnentuin: het kerkhof. De overledenen zijn daar en ze worden niet vergeten. Ze zijn tot rust gekomen. Zij blijven broeders, uit een ver en vreemd verleden, maar broeders voor altijd.

De pandgang verbindt het heden met het verleden.

Vierde week van november 2007
De weg van alle dingen
Vrouw met duif

Als je iets wilt laten krimpen
zul je het eerst groot moeten laten worden.
Wilt je iets kwijt raken of er vanaf komen
dan moet je het eerst tot bloei laten komen.
Als je iets wilt nemen
moet je eerst toestaan dat het je gegeven wordt.
Zo subtiel zitten de dingen in elkaar.

Het zachte zal het harde overwinnen.
Het langzame zal het snelle overwinnen.
Laat wat je allemaal doet in de schaduw blijven
en toon alleen het resultaat.
(Stephen Mitchell)