Meditatie

Daar staat hij op het Amsterdamse Jonas Daniël Meijerplein, hoog op zijn voetstuk, stoer, onverzettelijk: de dokwerker, gemaakt door Mari Andriessen.
Dit imponerende beeld symboliseert de Amsterdamse communisten, die op 25 februari 1941 uit protest tegen de jodenvervolging de februaristaking aanvoerden. Er verschenen geen trams, geen vuilniswagens, scheepswerven stroomden leeg. De staking werd onderdrukt, meer dan 400 joden werden weggevoerd. Ze kwamen om in het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen. En dit was nog maar het begin, bleek later. De oorlog werd een steeds grotere hel.

Ik heb iets met die dokwerker. Misschien ook omdat ik zelf zo wel eens genoemd werd, vanwege mijn postuur en vanwege mijn werk als arbeidspastor in de dokken van de scheepsbouw en scheepsreparatie bij de Schelde in Vlissingen. Een geuzennaam.

Telkens als ik in Amsterdam ben, zoek ik de dokwerker even op. Ik leg dan mijn hand op zijn grote linker schoen. Hoger kan ik trouwens niet komen. Ik zeg dan zoiets als: "Goed gedaan, jongen. Volhouden: nu wij."

Ik denk dan vaak terug aan die warme middag, een aantal jaren geleden. Een Vlissingse dokwerker,een vurig communist, wilde mij zijn werkplek laten zien: 'schroef en as'. We kropen naar de diepe donkere en gore plek in het schip, waar de zware bouten van de schroefas in grote diepvrieskisten bewaard werden. Het was er klein, benauwd en het stonk. Toch was die dokwerker trots op zijn specialistisch werk aan schroef en as.

Toen we weer boven op het dek kwamen, zei een langskomende arbeider: "Nou weet jij ook waar de hel is."

Weten waar vandaag de hel is. Het is de eerste stap van verzet en opstand, opstanding.