Vrouw uit Mali: Scheffers en Mieke van Baal, Vrouw uit Mali, wekelijkse meditatie

Meditatie

Ga naar juli 1, juli 2, juli 3, of maart 4

Eerste week van juli 2006
Geloofd zijt Gij, mijn God
Natuur: tekening van Jacques Wijnen

Geloofd zijt Gij, mijn God,
door zuster Aarde, onze moeder,
die ons in leven houdt en leidt
en allerlei gewassen
met kleurige bloemen
en kruiden voortbrengt.

Frans van Assisië

Tweede week van juli 2006
Aankijken
Scheffers: vrouw in Mali

Soms kun je schrikken van wat je zelf teweeg brengt. Dat had ik bij het schilderen van deze vrouw uit Mali in West Afrika. Meer dan levensgroot afgebeeld bleef ze me strak aankijken, met een fiere en wat verwijtende blik.
Want naarmate wij meer over Afrika horen en zien, wordt dat armste van de continenten een sloppenwijk, slagveld en sterfhuis van onze wereld ineen. De zuidkust van West-Afrika heet Slavenkust. Toen een zwarte vrouw aan deze kust naar sporen van haar voorouders zocht, kon ze daar alleen maar vreselijk huilen. Omdat op die plek de mensengeschiedenis alleen nog met tranen te begrijpen valt.
Door het vernietigende geweld van de slavenhandel, het kolonialisme en de abrupte dekolonialisatie, is in Afrika veel van de oude kunst en cultuur overspoeld. Maar ze zijn er nog wel. Ze leven voort in de mensen. Vandaar die fiere en wat verwijtende blik van de vrouw uit Mali die ons aankijkt.

Ze kan ons doen afvragen wat er hier in ons land en in West-Europa nog over is van onze kunst en cultuur. Want ze worden ook hier steeds meer overspoeld. Door het belang van economie en markt, van flitskapitaal en handel, van concurrentie, digitalisering, internet. Onze cultuur verarmt en verschraalt. Welvaart drukt welzijn weg.
Maar wat in die moderne wereld geen nut lijkt te hebben, heeft wel zin in de wereld van de verbeelding. Taal en kunst maken het ons mogelijk onze wereld vorm te geven, te formuleren, uit te drukken, tegen te spreken. Zo krijgen we enige greep op het mysterie dat wij zelf zijn. Dat lukt als we elkaar echt aankijken met de ogen van het hart.

Jan W. Scheffers, kapucijn

We drukken deze meditatie en de volgende van Mieke van Baal opnieuw af. Bij de versie van april hebben we niet de juiste indeling gehanteerd. Omdat ze bij elkaar horen, bieden we met excuses daarom nu dit schilderij en de volgende meditatie nogmaals aan, onder dankzegging aan Mieke van Baal en Jan W. Scheffers.

Derde week van juli 2006
Mieke van Baal: geïnspireerd door bovenstaand schilderij van Jan Scheffers
Scheffers: vrouw in Mali

Vrouw uit Mali
Oude pijn uit een erfenis
heb ik dat ooit geweten?
ik loop en leef
op een leeggeroofd land

Onbedrieglijk naakt
is de dag, de Slavenkust,
het uitgestrekte strand,
hoort u al mijn schreeuwen?

Ik loop in de binnenkant
van de tijd, weet van weleer,
de zwarte steen die ik vind
zwaar in mijn hand

Tijd tot stilte gestold,
drijfhout, netten van schroot,
stenen, staven, armen van lood,
ik wil slechts mijn doden begraven

Het eeuwige bloedende,
merkwaardig goed verborgene,
ik treur en word getroost
tot ik mij weervind

Ik neem geen afscheid evenmin.

Mieke van Baal

Vierde week van juli 2006
Bakje troost

Achterover leunen en je ziel uitrekken. Even helemaal ontspannen zijn,
me een cappuccino onder handbereik en de dagelijkse dingen laten voor wat ze zijn.
Niet alleen in de vakantietijd verlangen we naar ontspanning.
Het is mogelijk jezelf voor te stellen in de aanwezigheid van God
en onze last bij God neer te leggen. Wij hoeven die niet meer te dragen.

De afstand van ons tot God is ongeveer een "gebed" lang, een rekbare maat.
Onze ziel heeft tijden nodig waarin wij onszelf ontspanning toestaan
en de rust vinden en energie losmaken en opnieuw richten.
Een bakje troost kan wonderen doen.