Veertigdagentijd water, dood van mijn moeder, wekelijkse meditatie, maart 2005

Tweede week van maart 2005
Water, water
Water in Tunesië

Het woord water wekt veel verschillende associaties en gevoelens bij me op. Goede en slechte herinneringen en beelden. Ik had nog nooit van een tsunami gehoord, maar nu is dat dicht bij. Wie erg ziek is, denkt aan zijn verdroogde tong en aan het vragen om water.
Je denkt aan verdrinken en aan leven, aan rivieren in het land die vergiftigd zijn door industrie en varkens.
Ik denk aan mooie wolken waaruit het regent, heerlijk of vervelend; aan de sneeuw en de vliegende hagel.
Ik zie het waterbed waarop je geen doorligwonden krijgt. Het heerlijke water waarin je kunt zwemmen. De plantengroei en de oerwouden, waar het altijd vochtig is. Ik denk aan de tranen van bitterheid, geluk en teleurstelling.

Op al die menselijke ervaringen van wassen, groeien en vernietigd worden berusten de religieuze symbolen en de verhalen, zoals dat van de Doortocht door de Rode Zee.
Je hoeft geen dichter te zijn om bij water veel te voelen opborrelen. Laat ze opkomen, die fijne, intieme momenten die te maken hebben met water, toen je dreef, toen je dorst had, toen je zwom, toen je gedoopt werd, toen het mei was, toen je vuil was...
Doop beschouwt het water als een levengevende rivier, waar je alleen niet over of doorheen durft. Je kunt bang zijn voor de onbekende diepten van de rivier of voor het water van de angst zelf. De rivier blijkt even diep te zijn als je angst. Wanneer je zeker weet dat de rivier te diep is, dan is hij dat ook. Wanner je je een andere zekerheid kunt permitteren, dat de rivier geen bedreiging is, dan kun je erdoor of zelfs op het water lopen.
Er staat niet wat er staat, er vloeit niet wat er vloeit. Als we kanker zeggen bedoelen we angst. Als we water zeggen, bedoelen we vrede of onheil. Als we God zeggen, bedoelen we een wereld - iemand misschien wel - die we met ons meedragen, maar waaraan of aan wie we moeilijk woorden kunnen geven. Water kan ons helpen meer over onszelf en over God te vertellen dan we zonder die beelden zouden kunnen.

P.H. van der Veer, kapucijn

Derde week van maart 2005
De dood van mijn moeder
Gedicht

Dagen heb je in je boot gelegen;
de snelle stroom van het water rukte aan het meertouw.
Dagen lang hebben wij alles gedaan om je vast te houden,
veilig in ons dok,
maar je werd zo moe,
uitgeput van ons sjorren aan het meertouw dat jou nog tegenhield.
Eerst wilden we je vasthouden, blindweg,
ons lichaam vormde de brug
over de groter wordende afstand,
we klampten ons vast
met witte bloedende knokkels aan de rand van jouw boot.
We voelden hoe de stroom je meezoog,
en we vochten nog verbetener.
Maar jij was ons vechten moe,
je lag al zoveel dagen in je boot.
Wij zochten troost door te vechten om jou bij ons te houden
met een hand,
met drie vingers
toen nog maar met een vinger
je boot ontglipt ons, verdwijnt,
steeds verder weg,
en wordt gehuld in een zachte warme nevel die steeds dichter wordt,
en langzaam glijd je over het zijden water.
Wij, aan de oever, houden onze adem in
als de vage contouren van jouw boot,
onbereikbaar ver,
in de warme, grijze mist langzaam verdwijnen.
Op onze tenen staan we nog te kijken
hoe de geel-groene boordlichten van je boot
in de nevel vervagen
en dan oplossen
tot al wat we horen
is het gestage klotsen van het water
en onze eigen jagende adem.

Robert A. Kidd
Journal of Pastoral Care, 1987, blz 351
Vertaling P.H. van der Veer
[Wanneer je dit gedicht gebruikt, dan a.u.b. een e-mailtje naar secretariaat@kapucijnen.com]

Vierde week van maart 2005
Pasen, 27 maart 2005: OPSTAAN
opstaan

Hij was de laatste 'stadsbeeldhouwer' van Middelburg. Jarenlang werkte hij hier aan het herstel van beelden, pinakels en spuwers van het in de oorlog verwoeste stadhuis. Peter de Jong had een groot en gezellig atelier. Altijd koffie en aan het einde van de middag een pilsje. We spraken er vaak samen over 'het' beeld, dat de kern van de blijde boodschap kon uitdrukken. Ook zijn leerlingen deden mee in die gesprekken. We waren het erover eens, dat het traditionele kruisbeeld meestal slechts één kant van die boodschap weergaf, de dood en niet het leven.
Toen belde Peter de Jong me op: "Kom eens kijken, want ik heb iets gemaakt. Ik ben benieuwd wat je ervan vindt."
In het atelier stond een klein beeldje, met een grote krachtige uitstraling. Een mens die omhoog komt uit een geknielde houding. Iemand die opstaat uit wat hem klein hield. Ik hoorde de evangelische boodschap: "Sta op en ga!" Dat was precies de uitbeelding van hetgeen we zochten en waarover we gesproken hadden. Opstanding, opstand, Pasen. Je niet laten neerdrukken, maar opstaan. Een modern kruisbeeld, goede vrijdag en pasen ineen.
Peter de Jong gaf me het beeldje omdat ik zo enthousiast reageerde. Hij heeft er nog enkele exemplaren meer van laten gieten. Die mocht ik cadeau doen aan mensen, waarvan ik vond dat ze het verdienden. Aan echte opstandelingen.
Jan. W. Scheffers, kapucijn

Meditatie