Meditatie

over psychiatrische patiënten die een zwervend bestaan leiden. Een man zonder gezicht, weggedoken in zijn eigen wereld. Voor mij was het meteen: Hans. Van de foto maakte ik dit schilderij.

Toen Hans achttien werd leerde ik hem kennen. Knap, intelligent, onrustig. Experimenteren met drugs en meisjes. Zijn eindexamen laten schieten en gaan zwerven. Tot in Kabul toe.
Maar hij hield steeds contact. Ik ben van hem gaan houden. Totdat hij boos werd op iedereen en alles. Hij verbrak de contacten en ging jarenlang als beroepszwerver leven in bossen en parken. Ik hield me bezig met arbeidspastoraat. Probeerde bij te dragen aan verbeteringen in de wereld van het werk.
Na zeventien jaar belde Hans me op. Vanuit een psychiatrisch Ziekenhuis. Hij had het stempel "schizofreen" gekregen.
We zagen elkaar weer, hadden elkaar veel te vertellen. Enkele keren per jaar is er nu weer een treffen in een cafe. Veel pils en nog meer plezier, want zijn typische humor is Hans niet kwijtgeraakt. Er is vooral veel compassie met elkaar.

Dat is de ware vreugde, zeker sinds in "de Dochter" van Jessica Durlachter las: "Alle verbetering begint met compassie".
Hans, liggend op een bank in een park. Voor mij heeft hij gelukkig weer een gezicht gekregen.

Jan. W. Scheffers,
Minderbroeder kapucijn

In Noord Tsjechië is het voormalige concentratiekamp Teresienstadt nu een museum, in het stadje Terezin. Daar zag ik dit beeld van een jonge vrouw die geblinddoekt haar executie of marteling afwacht.

Ik heb dit jarenlang beschouwd en ook neergehangen als mijn kruisbeeld.
Het was voor mij alsof een vrouw zonder het te weten het symbool was geworden van zovele kleine en machteloze mensen die willen leven, maar de kans niet krijgen, vermalen worden door mensenhanden, maar na hun dood hoog gehouden worden door vijand en vriend.

Ik kwam daar op terug, omdat -in tegenstelling tot ons jezuskruisbeeld- het me bleek dat er een dreiging van het beeld uitgaat. Daardoor werden sommige vrouwen zich bewust van het onrecht dat vrouwen over in de wereld wordt aangedaan. Mij werd gevraagd dit verschrikkelijke beeld niet zo in het oog vallend neer te hangen. Dat deed ik.
Ik denk wel eens: ons gewone kruisbeeld moet vooral esthetisch zijn, mooi, van goed materiaal, en de man die erop hangt moet goed gevormd zijn. Mooie spierbundels, een genoegen voor de kunstenaar het te maken. Niemand die zich eraan ergert, of beseft dat in hem al die mensen, die wij en onze voorouders hebben klein gemaakt, waar ook ter wereld, een appel op ons doen.

Moge God ons vergeven en dit meisje uit de dood doen opstaan.

Piet Hein van der Veer
Minderbroeder kapucijn
Zie ook de website http://www.danheller.com/czech-terezin.html

Zie voor meer informatie bij Theresienstadt/Terezin en bij Tour door Terezin of Theresienstadt en andere.

Het verhaal gaat, dat Franciscus een jonge man ontmoette die hem zo graag wilde navolgen.
Hij was helemaal ondersteboven van de levenswijze van Franciscus.
Goed, de jongen mocht intreden. Hij kreeg een nieuwe naam: Jan. Kort en bondig. Franciscus hoopte dat hij een nieuwe Johannes zou worden. Maar dat wilde allemaal niet zo vlotten. Jan was braaf, bezat een bidziel en beoefende de deugd van nederigheid bovenmate.

Toch beviel Franciscus iets niet in hem. Jan was zijn eigen niet. Hij wilde Franciscus letterlijk navolgen. Hoestte Franciscus, dan hoestte Jan ook. Snoot Franciscus zijn neus, dan snoot Jan zijn neus. At Franciscus 's morgens niet, dan liet Jan ook zijn eten staan.
Dat irriteerde Franciscus mateloos. Hoe kan iemand zijn eigen leven gestalte geven door precies te doen wat degene doet die hij navolgt!
Franciscus riep hem bij zich en zei: Jij moet op jouw eigen wijze je leven gestalte geven, in armoede, gehoorzaamheid en ongehuwd. Op jouw manier, met jouw capaciteiten en jouw gegevenheden. Probeer die in jezelf te ontdekken en je zult een waardige minderbroeder worden en een goede navolger van mij.
Jan nam dit ter harte. Hij ontplooide al zijn talenten. Hij had een eigen plaats onder zijn mindere broeders en verwierf een grote heiligheid.
Jan stierf en werd aan iedere minderbroeder die intrad als voorbeeld aangegeven.
Wees als minderbroeder nooit ontrouw aan jezelf.

Dit verhaal gaat rond in de kapucijnengemeenschap. Het verhaal zal ik zeker een beetje naar mezelf toegetrokken hebben.
Er zit in dit simpel vertellinkje een kern van waarheid. We kunnen niet allemaal hetzelfde patroon van Franciscus op ons leggen. We zullen het moeten doen met onze beperktheid met onze eigen talenten en niet op de tenen gaan lopen. Dan wordt ons ideaal spastisch en voor niemand aantrekkelijk. Heel typisch dat in onze kapucijnenorde dit ook altijd heeft gemogen. Er bestaat geen een en hetzelfde model kapucijn.
En toch ziet en ruikt een buitenstaander dat we van een kapucijnenorde zijn.
Hoe, dat mag Joost weten. Prachtig toch?

Je ziet daarom buiten de traditionele vormen van ons franciscaanse religieuzen,
allerlei bewegingen groeien die dit mogelijk maken.
Er komt iets nieuws, zie je het nog niet?
In dit optimisme zullen we blijven leven
Wij moeten ruimte scheppen voor nieuwe mensen en hen de kans bieden
nieuwe gestalte te geven aan een ideaal, waar ook wij
in onze tijd en op onze manier, ons hart aan hebben verpand.

Rogier 't Hoen
Minderbroeder kapucijn

Een goed mens probeert in harmonie te leven met anderen,
met de natuur en met God.
Dat geeft een gevoel van welbevinden, van welzijn.
Nooit is alles in evenwicht, zijn yin en yang gelijk.
Wanneer dat sterk verstoord is vallen er slachtoffers.
Als de natuur moet wijken voor het geld
ontstaan er ziekte en geweld.
Misschien is dat meer een ziekte bij mensen dan bij dieren.
De laatsten worden niet geofferd maar opgeofferd.
Ik herinner me dat Franciscus een kip slachtte
omwille van een zieke medebroeder.
De kip diende een goede balans bij de mens,
maar niet op de kapitaalmarkt.

Als we Gods schepping evenwichtig behandelen
is er leven alom.

Richard van Grinsven,
Minderbroeder kapucijn

Klik op een maand om naar de desbetreffende meditaties te gaan, voor zover aanwezig.