Pastorale brieven

Paasbrief custos, Pasen 2018

BRIEF VAN DE CUSTOS BIJ GELEGENHEID VAN HET PAASFEEST, APRIL 2018
Geen doodlopende weg
Het is bijna Pasen. Hier is het lente, in andere delen van de wereld is het herfst. Het Paasfeest is door de Europeanen aan het begin van de lente gezet, de derde volle maan van het jaar. Als het in een groot deel van de wereld geen lente is, dan mogen wij ook het Paasfeest loskoppelen van de groeikracht van de natuur.
In de bijbel wordt het Paasfeest gekoppeld in een voortgaande lijn van het verbond van God met de mensen, via de Uittocht, de Ballingschap en de Profeten aan de Uittocht van Jezus en de Intocht in zijn Beloofde Land. Mozes was zo gelukkig dat hij de Intocht in het Beloofde Land niet meemaakte. Hij hoefde niet al die gruwelijke onzegbaar wrede zaken uitvoeren die op naam van Jozua staan. Zo staan wij ook zoals Mozes aan de rand van het Beloofde land, zonder er binnen te trekken. Wij zijn nog door de Rode Zee aan het lopen, in de hoop dat de muren van water ons niet bedekken.
Wat wonderlijk eigenlijk dat wij onbewust zo Germaans zijn gebleven in onze vormen. Die paaseitjes in de supermarkt komen rechtstreeks uit de mythen van de Germanen. Jezus kende geen paaseieren, of andere Germaanse vruchtbaarheidssymbolen, zoals hij ook geen Sinterklaas of Zwarte / Gekleurde Piet kende. Onze geloofsbeleving is een mengeling van mythen en geloof. Een prediker - die enkele gemeenschapjes in Indonesië heeft gesticht - zei tot zijn nieuwe bekeerlingen: Houd je aan de bijbel en houd je ver houden van die heidense gebruiken zoals kerstmis en pasen.
In die traditie staan wij, minderbroeders van verschillende pluimage. De vastentijd is bijna afgelopen: we hebben nog enkele dagen om overbodige ideeën en voorstellingen van ons af te werpen. Misschien is dat een voorbeeld dat Franciscus gaf waarvan hij zelf geen weet had: ook ons geloof mag wel wat armer worden.
In onze dagen lezen we vaak over voltooid leven en zinloosheid. Vaak wordt dan de weg van mensen vergeleken met een doodlopende weg. Ik denk dat door de Opstanding van Jezus duidelijk gemaakt is aan de wereld, dat het leven geen doodlopende weg is. Het leven loopt niet dood. Voor Franciscus was de Opstanding van Jezus zo vanzelfsprekend, dat hij zich meer richtte op de weg daarnaartoe, in lijden en versterving. Bovenal was de aanwezigheid van zijn haast Oosterse God zo intens aanwezig bij hem, dat hij daar zijn lofliederen op schreef en niet op de Opstanding.
Is dat niet de kern? Verrijzenis en Opstanding door de Geest zijn zo gewoon, dat we daar niet eens het beeld van de lente bij nodig hebben. Dat de weg van de mens niet dood loopt, is zo vanzelfsprekend, dat de aandacht uitgaat naar het eenvoudig, arm opofferend en simpel leven, met elkaar en met de mensen om ons heen, hoe oud we ook zijn.
Zo trekken wij naar het Beloofde Land. De dood is voor ons, oude mensen, dichter bij dan voor de jeugd met hun gitzwarte haren en lenige spieren. Misschien is het Koninkrijk van God een andere naam voor het Paradijs, dat niet aan het begin staat, maar aan het einde. We zijn ernaartoe op weg. Is ons geloof niet door de eeuwen heen te ingewikkeld geworden, te veel door regels en geloofswaarheden ingeperkt? Het beeld van de Uittocht is aantrekkelijker dan dat van de Paashaas.
Ik wens ieder die die leest een intense vreugde en liefde om te ervaren en te delen.
Zalig Pasen, aan oud en jong, mooie dagen!

Piet Hein van der Veer, custos