Pastorale brieven

Franciscusbrief custos, oktober 2017

BRIEF VAN DE CUSTOS BIJ GELEGENHEID VAN HET FRANCISCUSFEEST oktober 2017

Beste broeders en andere bekenden,
Honderd dagen geleden ben ik jullie custos geworden. De grote zaak die ik tot een einde heb gebracht, was de pijnlijke en vreugdevolle overdracht van het eigendom van ons klooster in Velp. Het is een lange weg van onderhandelen en geduld geweest. Ik heb dus alleen de vlag mogen plaatsen op een gebouw dat door anderen steen voor steen is opgebouwd.
Dat wij bijna al onze kloosters hebben moeten afstaan, is een teken van armoede. Dat is al vaak gezegd. Overal in de franciscaanse geschriften lezen we de nadruk op armoede. Ook in de brieven van Clara vinden we: "O, zalige Armoede, o heilige Armoede, o vrome Armoede". De franciscaanse geschiedenis heeft als verworvenheid opgeleverd dat alle franciscaanse leefvormen gebaseerd zijn op armoede als tweede natuur. Dat neemt niemand ons meer af.
We weten allemaal hoe voor Franciscus Jezus de Gekruisigde is, de Arme, die zich ontledigd heeft. Toch, is dit beeld van Jezus niet eenzijdig? In het evangelie zien we hoe Jezus naar een bruiloft gaat, aanzit bij rijke mensen, zieken geneest, vergeeft, kooplui uit de tempel ranselt, lijdt en verrijst, zo veel beelden. Jezus is in de recente geschiedenis gezien als de Bevrijder, de Guerrillero, de Gever van Rijst.
Wat zou een aanvullend beeld kunnen zijn dat past bij onze tijd? Wat zou een beeld kunnen zijn dat even veel aantrekkingskracht heeft als de fundamentele kracht van de armoede?
Ik lees: Franciscus was een min mannetje om te zien, zijn gezicht was niet mooi. Maar God gaf zijn woorden zo'n kracht dat veel adellijke groepen die door oude veten verscheurd waren, weer met elkaar gingen praten. - Clara van Assisië kreeg het voor elkaar om vrouwen die door standsverschil elkaar nooit waren tegengekomen, samen in een klooster te laten wonen, bidden en leven.
Zou het niet kunnen zijn dat in onze tijd, en in onze persoonlijke leeftijd, wij een bijzondere aandacht voor een ander beeld van Jezus krijgen? Franciscus en Clara waren beiden vol van armoede, en tegelijkertijd waren hun daden een en al verzoening, samenbrengen, wolf en burgers, adel en werklui, geleerden en mensen die geen kans hadden om te leren, priesters en leken, God en schepping.
Dat valt allemaal niet mee. Wie kent niet de veten die er onderhuids leven onder broers en onder broeders en zusters? Wie kent niet de splitsing die wij maken tussen blank en gekleurd? We zijn geneigd om binnen onze eigen nauwe kring te blijven en om wat wij daar beleven als normaal te beschouwen.
Ik sprak in het begin over onze armoede. Franciscus bedoelde iets anders, want die leefde niet in 2017. Ik bedoelde de afnemende aantallen en vitaliteit, de grijze haren, de verzwakte harten en gammele knieën. We hebben niets te verliezen! Een aspect van onze armoede kan zijn dat wij alles in het werk stellen om bruggenbouwers te zijn, gemeenschap te vormen, te vergeven om bij elkaar te horen. We mogen met een glimlach de fouten van elkaar uitmeten, - als we dat met liefde doen, kan het heel wat lijden. Ook kunnen we met een lach de fouten van de maatschappij, onze familie of huisgenoten verhalen.
Als we dat doen met liefde, dan zijn we de verbindende factor, degenen die niet veroordelen, maar verbinden, wij, als de armen over wie men, als over een brug, naar elkaar mag lopen. Doe maar!
Ik wens jullie een gezegend Franciscusfeest! -
Piet Hein van der Veer, custos.